Maruna bezwonna to chwast powszechnie występujący na polach uprawnych. Mimo niepozornego wyglądu, może powodować istotne straty w plonach, zwłaszcza gdy nie zostanie zwalczona odpowiednio wcześnie. Jak rozpoznać marunę bezwonną w fazie siewki i czym ją skutecznie zwalczać?
Gdzie występuje maruna bezwonna i jak ją rozpoznać?
Maruna bezwonna (Tripleurospermum inodorum) w zależności od podgatunku jest rośliną jednoroczną, dwuletnią lub wieloletnią należącą do rodziny astrowatych. W Polsce występuje pospolicie na glebach żyznych i średnio zasobnych, głównie na stanowiskach o odczynie lekko kwaśnym do obojętnego (pH 5,5–7,0). Preferuje gleby gliniaste i gliniasto-piaszczyste o umiarkowanej wilgotności, ale dobrze znosi również okresowe susze.
Najczęściej zasiedla:
- pola uprawne zbóż (pszenicy, jęczmienia, żyta),
- plantacje rzepaku, kukurydzy i roślin strączkowych,
- przydroża, nieużytki, ugory.
Jak wygląda siewka maruny bezwonnej?
Rozpoznanie maruny bezwonnej na etapie siewki pozwala znacząco zwiększyć skuteczność zabiegów ochronnych, zanim roślina zdąży się rozkrzewić i wydać nasiona. Jej siewki pojawiają się zarówno wiosną, jak i jesienią. Już w początkowej fazie wzrostu chwast wyróżnia się brakiem charakterystycznego zapachu po roztarciu liści lub łodygi, co odróżnia go np. od rumianku pospolitego.
Liścienie maruny bezwonnej są zielone i mają wydłużony, owalny kształt z delikatnie zaokrąglonym końcem. Są gładkie i osadzone naprzeciwlegle. W dalszym rozwoju roślina szybko wykształca liście właściwe, które mają charakterystyczny, pierzasty układ. Dzielą się kilkukrotnie na cienkie, lancetowate odcinki.
Do cech charakterystycznych maruny bezwonnej należą:
- szybkie tempo wzrostu – szczególnie w zakresie rozwoju liści właściwych,
- łodyga (do 60 cm) cienka, miękka w młodym stadium, później sztywnieje i rozgałęzia się od połowy,
- system korzeniowy cienki, wrzecionowaty, ale dobrze rozwinięty – umożliwia przetrwanie krótkotrwałych okresów suszy.
Czy maruna bezwonna jest groźnym chwastem?
Tak. Maruna bezwonna to chwast konkurencyjny i ekspansywny. Jej największym zagrożeniem jest ogromna plenność. Jedna roślina może wytworzyć nawet do 100 000 nasion, które rozsiewają się przez wiatr, wodę, zwierzęta oraz podczas zabiegów agrotechnicznych. Nasiona są wyjątkowo żywotne. Zachowują zdolność kiełkowania nawet przez kilka lat, a w sprzyjających warunkach potrafią wschodzić praktycznie przez cały rok.
Taka ilość nasion i ich zdolność do przetrwania w glebie przez wiele lat sprawiają, że nawet minimalne zaniedbanie w zwalczaniu maruny może szybko obrócić się przeciwko rolnikowi. Chwast ten błyskawicznie się rozprzestrzenia i rywalizuje z roślinami uprawnymi o wodę, światło i składniki odżywcze, przez co osłabia ich wzrost i ogranicza plon.
Maruna bezwonna a próg szkodliwości
Próg szkodliwości maruny bezwonnej zależy od rodzaju uprawy i warunków siedliskowych, ale przyjmuje się, że już 5–10 roślin na metr kwadratowy w zbożach oraz 3–5 roślin/m² w rzepaku czy kukurydzy może znacząco ograniczyć plon i uzasadnia konieczność interwencji.
Maruna bezwonna – oprysk może pomóc w walce z chwastami
Najskuteczniejszą metodą walki z maruną bezwonną jest stosowanie zabiegów chemicznych. Herbicydy pozwalają szybko opanować rozwój tego chwastu. Najlepiej sprawdzają się preparaty zawierające substancje aktywne takie jak bentazon, rimsulfuron, czy też metrybuzyna.
Uwaga! Stosowanie herbicydów należy zawsze dostosować do fazy rozwojowej chwastu (najlepiej BBCH 10–14) oraz warunków atmosferycznych. Należy unikać aplikacji podczas suszy, przymrozków czy intensywnych opadów.
Bibliografia:
- United States Department of Agriculture Animal and Plant Health Inspection Service (2018). Weed Risk Assessment for Tripleurospermum inodorum (L.) Sch. Bip. (Asteraceae) – Scentless mayweed. Version 1, October 2, 2018.
- https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:256500-1 [dostęp: 02.07.25]
- https://www.medianauka.pl/astrowate [dostęp: 02.07.25]
- https://www.wrp.pl/13-najgrozniejszych-chwastow-w-rzepaku/ [dostęp: 02.07.25]
- https://ziemniak-bonin.pl/katalogi/szkodniki/maruna-bezwonna/ [dostęp: 02.07.25]